Waarom verstijft je lichaam als je dood gaat?

Beantwoord door: Judith Sittig, arts-assistent Kindergeneeskunde WKZ
Laatste wijziging: 04-05-2010

Als een mens of een dier doodgaat, voelt hij of zij na een paar uur koud aan en is het lichaam helemaal stijf. Deze stijfheid noemen ze met een moeilijk medisch woord ook wel: rigor mortis (dit komt uit het Latijn en betekent zoiets als ‘lijkstijfheid’). Wat gebeurt er nou allemaal met een lichaam als het doodgaat?

Bij een dood iemand is het hart gestopt met het rondpompen van bloed. Dit betekent dat er geen bloed meer stroomt door je lichaam. Omdat het warme bloed niet meer overal in je lichaam aanwezig is, voelt het lichaam na een tijdje koud aan. En omdat het bloed ook wegtrekt uit de huid, ziet een dood lichaam er bleker uit dat een levend lichaam. Ook wordt een lichaam zo'n 1 tot 3 uur nadat het dood is gegaan stijf. Hoe dat precies komt, weten we eigenlijk niet. Waarschijnlijk komt het doordat bij bepaalde stofjes in je spieren (die stofjes heten actine en myosine) een soort chemische reactie optreedt. Door die reactie van stofjes worden spieren stijf. Die reactie treedt alleen op als iemand dood is gegaan. Na ongeveer drie dagen verdwijnt de stijfheid weer, omdat de stofjes dan als het ware weer uit elkaar vallen.

Alle spieren in een dood lichaam verstijven in eerste instantie. Dus ook de kleine spiertjes van de haarzakjes in het lichaam kunnen verstijven. Als deze kleine spiertjes verstijven, krijgt de overleden persoon kippenvel! Dit komt dan niet doordat degene die dood is het koud heeft, maar door de rigor mortis.