Waarom wordt het mens ouder dan bijvoorbeeld een hond of een paard?

Het klopt dat een mens ouder wordt dan een hond of een paard, maar er zijn ook zoogdieren die ouder worden dan de mens. Er zijn walvissen waarvan men zeker weet dat ze 200 jaar zijn geworden.

Vaak wordt bij honden en katten gerekend dat 1 jaar van hun leven gelijk staat aan 7 mensenjaren. Dat klopt niet helemaal, want honden en katten kunnen op 1 jaar leeftijd al puppies of kitten krijgen en meisjes van 7 jaar meestal niet. Daarom wordt nu meestal uitgegaan dat de eerste 2 jaren van een hond gelijk staan aan 22 mensenjaren (bij de kat aan 24 mensenjaren). Als een hond of kat ouder wordt dan mag je voor 1 jaar 4 of 5 mensenjaren tellen.
Katten bereiken gemiddeld een hogere leeftijd dan honden. Gemiddeld leeft een kat 15 jaar, maar ze kunnen veel ouder worden. Het record voor katten is 36 jaar.
Kleinere hondjes zijn eerder volwassen en worden gemiddeld ouder dan grotere hondenrassen.

Dieren in gevangenschap leven gemiddeld langer dan hun soortgenoten in het wild. Dat komt doordat ze in gevangenschap beschermd zijn tegen vijanden en er altijd voldoende voedsel ter beschikking is.
Het antwoord op de vraag waarom wij mensen ouder worden dan honden of paarden is er niet. Er is wel een aantal oorzaken te bedenken:
1. De levensduur is afhankelijk van de snelheid van de stofwisseling. Als je veel energie nodig hebt om warm te blijven, te bewegen en te eten, is je stofwisseling hoger en zou je korter leven. Het hart klopt dan bijvoorbeeld veel sneller en is dan eerder “op”.
2. Verder is er een verband tussen lichaamsgrootte en leeftijdsduur: een muis leeft korter dan een olifant. Dit klopt niet altijd want een hondje van een klein ras leeft langer dan een grote hond; een pony leeft langer dan een groot paard. Een vleermuis leeft veel langer dan een muis, hoewel ze even groot zijn (vleugels niet meegerekend).
3. Grote dieren zijn meestal lang drachtig en zijn op latere leeftijd geslachtsrijp dan kleinere dieren. Het duurt voor grote dieren dus veel langer dat er voldoende nakomelingen zijn, om de soort in stand te houden. Dan moet je dus als ouder ook langer leven.
4. De laatste eeuw zijn wij mensen veel ouder geworden; het aantal mensen dat honderd jaar wordt, is nog nooit zo hoog geweest. Dit heeft te maken met de veel betere voeding en gezondheidszorg.

Er is dus geen goed antwoord op deze vraag te geven. Voor een aantal hierboven genoemde punten zijn ook weer uitzonderingen te vinden.

Beantwoord door: Claudia Wolschrijn, Faculteit diergeneeskunde Utrecht