Wat is er waar van de Witte Wieven?

Sagen-expert Theo Meder van het Meertens Instituut zegt over de Witte Wieven uit Lochem:

WAAR IS DAT:

• mistflarden vroeger aangezien werden voor bovennatuurlijke wezens, zoals de Witte Wieven werden gezien.
  
• meisjes vroeger uitgehuwelijkt werden, oftewel dat zij moesten trouwen met de man die door hun ouders werd uitgezocht.
  
• deze sage erg op een sprookje lijkt, want het loopt goed af voor Johanna en haar geliefde.
  

MEER UITLEG:
“Ten eerste geloofden mensen in het verleden dat er veel meer was tussen hemel en aarde. Ze geloofden niet alleen in God, maar ook in engelen, duivels, zielen en bovennatuurlijke wezens. Tot bovennatuurlijke wezens behoren spoken… en de Witte Wieven (=witte vrouwen)! In Nederland geloofde men vooral in het oosten van het land in Witte Wieven, omdat ze in verband werden gebracht met de mistflarden die daar ’s avonds en ’s nachts opdwarrelden uit het drassige land. De mist buiten het veilige dorp werd dus aangezien voor bovennatuurlijke wezens.”

“Ten tweede klopt het dat in die tijd jongeren weinig te zeggen hadden over met wie ze trouwden; dat maakten de ouders namelijk wel uit! Vooral bij rijke mensen was een huwelijk DE manier om hun bezittingen (zoals land, boerderijen en goederen) te vergroten. Tegenwoordig kijken we vreemd aan tegen de praktijk van uithuwelijken, maar dit heeft ook bij ons lang bestaan. Het verhaal van de Witte Wieven was vooral populair bij de mensen die vonden dat je juist wel uit liefde met elkaar moest trouwen in plaats van met degene die de ouders hadden gekozen. Zij kozen voor echte liefde in plaats van rijkdom.”

“De sage over Albert, Hendrik, Johanna en de Witte Wieven is uiteindelijk het verhaal van het type ‘de liefde overwint alles!’ Daarmee is het verhaal ook een sprookjesachtige wens, want in de harde realiteit van het dagelijks leven zou de vader van Johanna zijn dochter toch echt aan die rijke kwal van een Hendrik uitgehuwelijkt hebben!”